پایان فصل برداشت، آغاز انتظار کشاورزان

 امسال بیش از ۳۳۱ هزار تن گندم از کشاورزان لرستانی خریداری شده؛ محصولی که ارزش آن از سوی رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان حدود ۱۶ هزار میلیارد تومان اعلام شده است.

رستاک آنلاین/ رامین رحیمیان، ۳۳۱ هزار تن گندم یک موفقیت بزرگ برای تولید کشاورزی استان است، اما پشت این رقم، یک سؤال اقتصادی مهم قرار دارد: چه میزان از پول این محصول تاکنون به کشاورزان پرداخت شده و چه میزان هنوز در انتظار تأمین منابع است؟

بر اساس آخرین آمار اعلام‌شده، تا ۱۷ شهریورماه ۳۳۱ هزار و ۳۹۳ تن گندم از کشاورزان لرستان خریداری شده است. سعید دارابی، مدیرکل غله و خدمات بازرگانی لرستان، این رقم را اعلام کرده و گفته است روند خرید در شهرستان‌های مختلف استان ادامه داشته است.

از سوی دیگر، نامدار صیادی، رئیس سازمان جهاد کشاورزی لرستان، ارزش گندم خریداری‌شده را حدود ۱۶ همت اعلام کرده است. اگر این دو عدد را کنار هم بگذاریم، ارزش متوسط هر کیلوگرم گندم خریداری‌شده بر مبنای رقم اعلامی استان حدود ۴۸ هزار تومان محاسبه می‌شود؛ عددی که با توجه به کیفیت و درجه‌بندی محصول، نباید به‌عنوان نرخ واحد خرید تضمینی تلقی شود، بلکه صرفاً میانگین ارزش محاسباتی کل خرید است.

از ۲۱۹ هزار تن به ۳۳۱ هزار تن

اهمیت رقم امسال زمانی روشن‌تر می‌شود که آن را با سال گذشته مقایسه کنیم. صیادی اعلام کرده میزان خرید گندم استان در سال گذشته ۲۱۹ هزار تن بوده که امسال به ۳۳۱ هزار تن رسیده است.

به زبان عدد، خرید تضمینی گندم لرستان حدود ۱۱۲ هزار تن افزایش داشته؛ یعنی حجم خرید امسال نسبت به سال گذشته حدود ۵۱ درصد بیشتر شده است.

این رشد فقط یک عدد آماری نیست. افزایش خرید گندم یعنی بخش قابل توجهی از درآمد کشاورزان لرستان به محصولی گره خورده که اکنون باید از مرحله خرید و ثبت اطلاعات به مرحله پرداخت کامل مطالبات برسد.

۲۸۰ هزار هکتار زیر کشت؛ ۵۵۰ هزار تن پیش‌بینی تولید

رئیس سازمان جهاد کشاورزی لرستان پیش‌تر سطح زیرکشت گندم استان در سال زراعی جاری را حدود ۲۸۰ هزار هکتار اعلام کرده بود. در همان مقطع، پیش‌بینی برداشت ۵۵۰ هزار تن گندم از مزارع استان مطرح شد و برای خرید محصول نیز ۵۰ مرکز خرید تجهیز شده بود.

بنابراین، رقم ۳۳۱ هزار تن خرید فعلی را باید در کنار برآورد اولیه تولید قرار داد؛ به‌ویژه اینکه همه گندم تولیدشده الزاماً وارد چرخه خرید تضمینی نمی‌شود و بخشی از محصول ممکن است برای مصارف دیگر مورد استفاده قرار گیرد.

در واقع، فاصله میان پیش‌بینی ۵۵۰ هزار تنی و خرید ثبت‌شده ۳۳۱ هزار تنی، هنوز جای تحلیل دارد و مشخص می‌کند که چه میزان از تولید نهایی استان وارد شبکه خرید تضمینی خواهد شد.

پشتوانه تولید؛ مبارزه با آفت در ۲۳۰ هزار هکتار

موضوع کیفیت محصول نیز در این میان اهمیت دارد. نامدار صیادی در تیرماه اعلام کرده بود که برای مقابله با سن گندم، عملیات مبارزه در سطح ۲۳۰ هزار هکتار از اراضی لرستان انجام شده و انتظار می‌رود استان در تحویل گندم باکیفیت جایگاه مطلوبی در کشور داشته باشد.

این عدد نشان می‌دهد افزایش تولید تنها به سطح زیرکشت وابسته نبوده و مدیریت آفات و حفظ کیفیت محصول نیز بخشی از زنجیره تولید امسال بوده است.

اما حلقه پایانی این زنجیره همچنان «پرداخت» است.

۱۶ همت؛ عددی که باید از آمار به حساب کشاورز برسد

رئیس سازمان جهاد کشاورزی لرستان در تازه‌ترین اظهارات خود، پرداخت کامل مطالبات گندم‌کاران را دغدغه اصلی سازمان دانسته و گفته است پیگیری‌ها برای تسریع در پرداخت ادامه دارد.

این موضوع در حالی مطرح می‌شود که پیش‌تر نیز صیادی اعلام کرده بود حدود ۵۰ درصد مطالبات گندم‌کاران پرداخت شده و وعده داده شده بود مطالبات تا پایان شهریور تسویه شود.

اگر این نسبت ۵۰ درصدی را مبنا قرار دهیم، در مقطع اعلام آن، حدود نیمی از ارزش خرید هنوز باید در انتظار پرداخت می‌بود؛ هرچند وضعیت پرداخت می‌تواند در روزهای بعد تغییر کرده باشد و برای اعلام رقم دقیق امروز، نیاز به اعلام رسمی جدید از دستگاه‌های مسئول وجود دارد.

در سطح ملی نیز مسئله پرداخت مطالبات گندم‌کاران همچنان جدی بوده است. در شهریورماه، از برنامه پرداخت ۱۰۰ هزار میلیارد تومان از مطالبات گندم‌کاران خبر داده شد و پیش‌تر نیز وزیر جهاد کشاورزی از تأمین ۵۰ همت برای پرداخت بخشی از مطالبات خبر داده بود.

کشاورز؛ آخرین حلقه‌ای که نباید منتظر بماند

اقتصاد گندم فقط به مزرعه و برداشت ختم نمی‌شود. کشاورز برای آغاز کشت بعدی به نقدینگی نیاز دارد؛ باید هزینه بذر، کود، سم، سوخت، تعمیر ماشین‌آلات و دستمزد کارگران را تأمین کند. بنابراین فاصله میان تحویل محصول و دریافت کامل وجه می‌تواند مستقیماً بر توان مالی کشاورز برای فصل بعد اثر بگذارد.

از همین زاویه، ۱۶ همت اعلام‌شده برای گندم لرستان فقط یک عدد بزرگ در گزارش‌های آماری نیست؛ این رقم در واقع بخشی از نقدینگی اقتصاد روستایی استان است که باید به‌موقع وارد چرخه مصرف و تولید شود.

اگر خرید امسال را با سال گذشته مقایسه کنیم، لرستان از ۲۱۹ هزار تن به بیش از ۳۳۱ هزار تن رسیده است؛ یعنی تولیدکننده محصول بیشتری را وارد چرخه رسمی خرید کرده، اما موفقیت کامل این زنجیره زمانی قابل سنجش است که مشخص شود پول این محصول با چه فاصله زمانی به حساب کشاورز رسیده است.

حالا مسئله فقط «چقدر گندم خریدیم» نیست

لرستان امسال در یک طرف معادله، ۲۸۰ هزار هکتار سطح زیرکشت، بیش از ۳۳۱ هزار تن خرید ثبت‌شده و حدود ۱۶ همت ارزش محصول دارد؛ در طرف دیگر، کشاورزانی قرار دارند که برای ادامه تولید به نقدینگی حاصل از همین محصول وابسته‌اند.

بنابراین سؤال اصلی این گزارش دیگر میزان تولید نیست؛ دقیقاً چه میزان از ۱۶ همت ارزش گندم خریداری‌شده تاکنون به حساب کشاورزان لرستان واریز شده، چه میزان باقی مانده و آیا وعده تسویه کامل مطالبات تا پایان شهریور محقق خواهد شد؟

https://rastakonline.ir