فقط مدیر می‌تواند؟!

«فقط مدیر می‌تواند»؛ یعنی چه؟! این جمله، اگر قرار باشد به یک قاعده تبدیل شود، فقط یک محدودیت ساده نیست؛ پشت آن نوعی نگاه اقتدارگرایانه و مصلحت‌اندیشی پنهان است که می‌تواند فضای گفت‌وگو را به سمت انحصار و حذف اختلاف نظرها سوق دهد.

رستاک آنلاین / زمان شهاوند ،جامعه‌ای که مدام با باید و نبایدهایی از جنس «نکن، نپوش، نخوان، ننویس و نگو» مواجه شود، به‌تدریج به انجماد فکری و فرهنگی می‌رسد؛ جامعه‌ای که به جای پرسشگری، به سکوت عادت می‌کند.

ما فرهنگیان نیز باید بخشی از این نقد را متوجه خودمان بدانیم. آیا به نسلی که امروز بزرگسالان جامعه هستند، به اندازه کافی کار گروهی، گفت‌وگو و مشارکت آموخته‌ایم؟ آیا به آنها یاد داده‌ایم که «بگو، بخواه و بپرس»؟ یا گاهی با تأکید بیش از حد بر اطاعت و پذیرش، ناخواسته روحیه تسلیم را تقویت کرده‌ایم؟

جامعه‌ای که در آن تمرین گفت‌وگو و مشارکت جدی گرفته نشود، با فرهنگ دموکراسی فاصله خواهد داشت.

امروز فضای مجازی دیگر صرفاً یک ابزار ارتباطی نیست؛ به یک رسانه تبدیل شده است. رسانه‌ای که می‌تواند بیش از بسیاری از ساختارهای رسمی، امکان ارتباط، تبادل نظر و شکل‌گیری ایده‌های تازه را فراهم کند.

افراد در گروه‌ها و شبکه‌های مجازی، آگاهانه یا ناخودآگاه، ایده‌ها و ارزش‌های اجتماعی، اقتصادی و حتی سیاسی خود را با یکدیگر به اشتراک می‌گذارند و از دل همین گفت‌وگوها، افکار عمومی شکل می‌گیرد.

دولتمردان و تصمیم‌گیران در جهان امروز نیز برای شناخت جامعه، فقط به گزارش‌های رسمی تکیه نمی‌کنند؛ رسانه‌ها، مطبوعات و فضای مجازی بخشی از نبض واقعی جامعه را نشان می‌دهند و می‌توانند در تصمیم‌سازی‌ها مؤثر باشند.

توسعه‌ای که با خرد جمعی شکل نگیرد، پایداری چندانی نخواهد داشت.

فضای مجازی آمده است تا اگر درست و مسئولانه از آن استفاده شود، زمینه گفت‌وگوی علمی، اجتماعی و مدنی را فراهم کند. پس خط قرمز چرا؟

اگر هر فرد مسئول نوشته و گفت‌وگوی خود است و هر مطلبی می‌تواند تبعات و مسئولیت حقوقی برای نویسنده‌اش داشته باشد، پس «فقط مدیر می‌تواند» یعنی چه؟

نقش من در این خانه‌ای که با حضور و مشارکت خودمان ساخته‌ایم چیست؟

خط قرمزِ «فقط مدیر می‌تواند» اگر به حذف نظرهای متفاوت و سلایق گوناگون منجر شود، در واقع پاک کردن صورت مسئله آزادی بیان است.

اختلاف نظر و تفاوت سلیقه، تهدید نیست؛ یکی از داشته‌های جامعه است که باید آن را به رسمیت شناخت و برایش حرمت قائل شد.

گفت‌وگوهای متفاوت، حتی وقتی به اختلاف نظر می‌رسند، می‌توانند برای جامعه شیرین و سازنده باشند. اما وقتی در یک رسانه غیر دولتی، آن هم فضای مجازی، گفته شود «فقط مدیر می‌تواند»، ناخواسته انحصارطلبی و خودکامگی عادی‌سازی می‌شود.

این نگاه به کسی که به یک فضای گفت‌وگو دعوت شده، می‌گوید: «تو فقط می‌توانی ببینی و بخوانی؛ و دیگر هیچ!»

پذیرفتن چنین دایره تنگ و کوچکی از گفت‌وگو، واقعاً می‌تواند ما را وادار کند درباره سلامت فضای فکری خودمان سؤال کنیم.

من نمی‌مانم آنجا که:

فقط مدیر می‌تواند.

https://rastakonline.ir