دفاع مقدس؛ از میراث ایثار تا فرهنگ بن‌بست‌شکنی

مسئول بسیج دانشجویی لرستان گفت: دفاع مقدس فقط یک رویداد نظامی و تاریخی نیست، بلکه فرهنگ ایثار، مقاومت، گذشت از خود برای پیروزی جامعه و کشور و حل مسائل به شکل جهادی از مهم‌ترین میراث‌های آن برای نسل امروز است.
به گزارش رستاک آنلاین، محسن کریمی با اشاره به ابعاد مختلف میراث دفاع مقدس برای نسل‌های بعد، اظهار کرد: فرهنگ ایثار و مقاومت، دفاع در برابر بیگانگان و حل مسائل به شکل جهادی از مهم‌ترین شاخصه‌هایی است که از دوران دفاع مقدس برای نسل امروز به یادگار مانده است.
وی درباره میزان آشنایی نسل امروز با واقعیت‌ها و ابعاد مختلف دفاع مقدس افزود: نمی‌توان نگاه کاملاً خوش‌بینانه‌ای داشت و گفت جوانان امروز به‌طور کامل با فضای فکری و معنوی دفاع مقدس آشنا هستند، اما از سوی دیگر، سیاه‌نمایی و مطرح کردن موضوع گسست کامل نسلی نیز تعبیر درستی نیست.
کریمی گفت: دفاع مردم در شرایط امروز را می‌توان ادامه همان فرهنگ دفاع مقدس دانست و اگر انتقال بین‌نسلی این فرهنگ و ارزش‌ها اتفاق نیفتاده بود، امروز مردم ما این‌گونه در برابر تهدیدها وارد عمل نمی‌شدند.
راهیان نور؛ ظرفیتی برای انتقال مفاهیم دفاع مقدس
مسئول بسیج دانشجویی لرستان درباره شیوه‌های انتقال مفاهیم دفاع مقدس به نسل جدید گفت: روش انتقال مفاهیم باید متناسب با جامعه هدف انتخاب شود و یکی از بزرگ‌ترین ظرفیت‌های فرهنگی در این زمینه، راهیان نور است.
وی ادامه داد: راهیان نور تنها به حضور فیزیکی در مناطق عملیاتی محدود نمی‌شود و تولید محتوای متناسب با فضای فکری جوانان، دانشجویان و مردم، از جمله محتوای کوتاه تصویری، ویدئویی و مکتوب نیز می‌تواند در این زمینه مؤثر باشد.
کریمی روایتگری را یکی دیگر از شیوه‌های مؤثر انتقال مفاهیم دفاع مقدس دانست و افزود: اگر روایتگری به‌درستی انجام شود، ارتباط چهره‌به‌چهره می‌تواند ارتباط مستقیم‌تری با مخاطب برقرار کند.
وی با تأکید بر ضرورت فاصله گرفتن روایت دفاع مقدس از قالب‌های کلیشه‌ای بیان کرد: باید از روایت‌های میدانی و جهادی بیشتر استفاده کنیم. در برخی قالب‌های قدیمی‌تر، راوی صرفاً درباره نحوه ورود رزمندگان به عملیات، اقدامات آنها و سختی‌های دوران دفاع مقدس صحبت می‌کند که بیشتر یک روایت نظامی است.
مسئول بسیج دانشجویی لرستان ادامه داد: راویانی که متناسب با سلیقه جوان امروز روایت می‌کنند و مسائل دوران دفاع مقدس را به مسائل روز جامعه گره می‌زنند، می‌توانند ارتباط بهتری با نسل جدید برقرار کنند. جوان نباید احساس کند آنچه می‌شنود مربوط به چند دهه قبل است و هیچ ارتباطی با مسائل امروز ندارد.
خانواده شهدا و ایثارگران؛ راویان مستقیم دفاع مقدس
کریمی درباره نقش خانواده شهدا، جانبازان و آزادگان در انتقال این فرهنگ اظهار کرد: روایت‌های چهره‌به‌چهره خانواده‌های شهدا، جانبازان و آزادگان بسیار مؤثر است و می‌توان از ظرفیت‌های ویدئویی نیز برای انتقال این روایت‌ها استفاده کرد، اما ارتباط مستقیم با این افراد طبیعتاً انتقالی مستقیم‌تر و بدون واسطه به دنبال دارد.
وی با اشاره به فاصله زمانی ایجادشده از دوران دفاع مقدس افزود: بخشی از این فاصله زمانی طبیعی است، اما اگر دفاع مقدس را به یک فرهنگ و فضای فرهنگی تبدیل کنیم و از روایت صرفاً نظامی فاصله بگیریم، قابلیت انتقال آن بسیار بیشتر خواهد شد.
هنر؛ واسطه‌ای برای انتقال مفاهیم دفاع مقدس
مسئول بسیج دانشجویی لرستان درباره نقش ادبیات، سینما و مستند در انتقال مفاهیم دفاع مقدس گفت: هنر یکی از مهم‌ترین واسطه‌هایی است که می‌تواند فضای دفاع مقدس را به‌ویژه به نوجوانان و کودکان منتقل کند.
کریمی افزود: می‌توان از ظرفیت هنر در قالب شعر، نقاشی، کتاب، تئاتر، فیلم سینمایی و سریال استفاده کرد. در سال‌های گذشته نیز آثار قابل توجهی تولید شده و حتی طنز دفاع مقدسی می‌تواند در انتقال مفاهیم مؤثر باشد.
تاریخ شفاهی رزمندگان؛ میراثی که نباید از دست برود
وی درباره اهمیت روایت‌های شخصی رزمندگان و پیشکسوتان دفاع مقدس اظهار کرد: روایت‌های شخصی رزمندگان و پیشکسوتان به‌عنوان تاریخ شفاهی، بخش مهمی از تاریخ دفاع مقدس را تشکیل می‌دهد.
کریمی افزود: ممکن است برخی از این افراد به دلیل محدودیت‌های دسترسی، شرایط سواد، حال و هوای روحی یا فروتنی، امکان حضور و ثبت روایت‌های خود را نداشته باشند؛ بنابراین گروه‌های فعال در حوزه حفظ و نشر ارزش‌های دفاع مقدس باید برای ثبت تاریخ شفاهی آنان اقدام کنند.
وی تأکید کرد: زمان به‌شدت در حال سپری شدن است و با گذشت دهه‌ها از دوران دفاع مقدس، ممکن است بخشی از این روایت‌ها برای همیشه از بین برود.
مدارس و دانشگاه‌ها؛ حلقه انتقال تجربه به نسل جدید
مسئول بسیج دانشجویی لرستان با تأکید بر نقش مدارس و دانشگاه‌ها در معرفی دفاع مقدس گفت: فرزندان و جوانان ما باید در مدارس و دانشگاه‌ها با این فضا آشنا شوند تا بدانند کشور با چه تلاش‌ها و فداکاری‌هایی به نسل امروز رسیده است.
وی افزود: آشنایی با دفاع مقدس تنها نباید در قالب مباحث کتبی مانند آمادگی دفاعی و تاریخ دفاع مقدس باشد، بلکه باید ذهنیت نسل جدید نسبت به تلاش و فداکاری نسل‌های گذشته شکل بگیرد تا آنان نیز با شجاعت، ایثار، مقاومت، جدیت و تلاش، آینده کشور را بسازند.
دفاع مقدس؛ یک تجربه اجتماعی، نه صرفاً یک رویداد نظامی
کریمی با تأکید بر اینکه دفاع مقدس نباید صرفاً به‌عنوان یک واقعه تاریخی یا نظامی به نسل امروز معرفی شود، گفت: در دوران دفاع مقدس توده‌های مردم، بسیج، نیروهای مسلح، ادارات و سازمان‌ها، روستاییان، عشایر، زنان، جامعه پزشکی و نیروهای فنی در کنار یکدیگر قرار گرفتند و فضایی ایجاد شد که کشور توانست در برابر یک نیروی نظامی گسترده ایستادگی کند.
وی افزود: این تجربه اجتماعی و مشارکت عمومی از مهم‌ترین میراث‌های دفاع مقدس است و امروز نیز می‌توان آثار آن را در شرایط کشور مشاهده کرد.
مواجهه با مشکلات و بن‌بست‌شکنی؛ مهم‌ترین درس دفاع مقدس
مسئول بسیج دانشجویی لرستان مواجهه با مشکلات، نترسیدن و ابداع روش‌های جدید را از مهم‌ترین درس‌های دفاع مقدس برای نسل امروز دانست و گفت: یکی از مهم‌ترین درس‌هایی که می‌توان از رزمندگان دوران دفاع مقدس گرفت، بن‌بست‌شکنی است.
وی با اشاره به برخی روایت‌های مربوط به رزمندگان لشکر ۵۷ لرستان در دوران دفاع مقدس اظهار کرد: اقدام رزمندگان لشکر ۵۷ در عملیات کربلای ۴ و بن‌بست‌شکنی آنان و اینکه نتیجه آن به موفقیت عملیات کربلای ۵ منجر شد، می‌تواند به ما یاد بدهد که اگر واقعاً پای کار باشیم، می‌توان مسائل را حل کرد.
کریمی افزود: در یادمان هور نیز می‌توان محدودیت‌هایی را مشاهده کرد که رزمندگان در حوزه تالاب‌ها، مرداب‌ها و کانال‌های آبی با آن مواجه بودند. با وجود محدودیت‌ها، جوانان با اصرار، ابتکار و ابداع روش‌های جدید توانستند عملیات‌های موفقی را در آن مناطق انجام دهند.
وی با تأکید بر اهمیت اتحاد، انسجام و مقاومت گفت: مهم‌ترین پیام دفاع مقدس این است که اگر اتحاد و انسجام داشته باشیم و مقاومت کنیم، در شرایط سخت امروز نیز می‌توان بر مشکلات غلبه کرد.

آیا تجربه‌های ثبت‌نشده رزمندگان و پیشکسوتان دفاع مقدس، با گذشت زمان برای همیشه از دست خواهد رفت؟

https://rastakonline.ir