زن ایرانی؛ سنگر پایداری خانواده در روزهای جنگ

هفته دفاع مقدس فقط یادآور میدان‌های نبرد نیست؛ فرصتی است برای بازخوانی نقش زنانی که در روزهای جنگ، بخشی از بار سنگین حفظ زندگی، امید و انسجام خانواده را بر دوش کشیدند؛ نقشی که در جنگ ۱۲ روزه نیز با شرایطی متفاوت دوباره خود را نشان داد.

به گزارش رستاک آنلاین، فاطمه ایرانی، مدیرکل امور زنان و خانواده استانداری لرستان، در یادداشتی با اشاره به نقش زنان و خانواده‌ها در دفاع مقدس نوشته است زنان ایرانی در آن سال‌ها تنها تماشاگر جنگ نبودند؛ از پشتیبانی و امدادرسانی و پرستاری گرفته تا مدیریت خانه و تربیت فرزندان، بخشی از بار مقاومت اجتماعی بر دوش آنان قرار داشت.

مادرانی که فرزندانشان را راهی جبهه کردند، همسرانی که با وجود نگرانی و دلتنگی زندگی را ادامه دادند و خانواده‌هایی که هزینه‌های انسانی جنگ را تحمل کردند، بخشی از روایت اجتماعی دفاع مقدس هستند؛ روایتی که به اعتقاد ایرانی نباید در سایه روایت‌های صرفاً نظامی قرار گیرد.

جنگ فقط در میدان نظامی رخ نمی‌دهد. بخشی از آثار بحران به خانه‌ها، مدرسه‌ها، بیمارستان‌ها و زندگی روزمره خانواده‌ها منتقل می‌شود. در چنین شرایطی، حفظ آرامش خانواده، مراقبت از کودکان و سالمندان و مدیریت زندگی روزمره به بخشی از مواجهه جامعه با بحران تبدیل می‌شود.

این تجربه در جنگ ۱۲ روزه نیز معنای تازه‌ای پیدا کرد. حملات نظامی و شرایط اضطراری، خانواده‌ها را با نگرانی و اختلال در روند عادی زندگی مواجه کرد و بار دیگر نشان داد که تاب‌آوری اجتماعی تنها به امکانات نظامی و زیرساختی وابسته نیست؛ خانواده نیز یکی از پایه‌های مهم آن است.

گزارش‌های سازمان ملل نیز بر این نکته تأکید دارند که در شرایط جنگ و بحران، زنان در بسیاری از خانواده‌ها سهم قابل توجهی از مسئولیت مراقبت، تأمین نیازهای روزمره و حفظ انسجام خانوار را بر عهده می‌گیرند.

از این منظر، تاب‌آوری خانواده را نمی‌توان صرفاً مفهومی عاطفی دانست. خانواده تاب‌آور، خانواده‌ای است که در شرایط بحران بتواند همزمان از جان و امنیت اعضا، سلامت روان و آینده فرزندان خود محافظت کند.

دفاع مقدس و جنگ ۱۲ روزه، با وجود تفاوت‌های زمانی و شرایط متفاوت، یک نکته مشترک را برجسته می‌کنند: امنیت و مقاومت فقط در میدان نظامی معنا پیدا نمی‌کند؛ پشتوانه آن جامعه‌ای است که خانواده در آن توان ایستادگی داشته باشد و زنان و مردان بتوانند در شرایط بحرانی، زندگی و آینده فرزندان خود را مدیریت کنند.

به همین دلیل، روایت دفاع مقدس نباید فقط به میدان‌های نبرد محدود شود. روایت مادران، همسران و زنانی که در روزهای سخت زندگی را ادامه دادند نیز بخشی از تاریخ اجتماعی جنگ است؛ زنانی که در کنار مسئولیت‌های خانوادگی، در پشتیبانی، امدادرسانی و حفظ روحیه جامعه نقش داشتند.

امروز نیز یکی از مهم‌ترین درس‌های این تجربه، تقویت تاب‌آوری خانواده در برابر بحران‌های امنیتی، اقتصادی و اجتماعی است؛ با تأکید همزمان بر سلامت روان، کرامت و امنیت زنان و کودکان.

دفاع مقدس یک خاطره تاریخی صرف نیست؛ تجربه‌ای اجتماعی از ایثار، مسئولیت و تاب‌آوری است. جنگ ۱۲ روزه نیز نشان داد که جامعه در بزنگاه‌های بحرانی، به همان سرمایه اجتماعی نیاز دارد؛ خانواده‌ای همراه، والدینی مسئول، فرزندانی امیدوار و جامعه‌ای که بتواند انسجام خود را حفظ کند.

زن ایرانی در این روایت فقط شاهد مقاومت نیست؛ بخشی از سازنده و تداوم‌دهنده آن است. اگر میدان از مرزها دفاع می‌کند، خانواده نیز در خانه از آینده، هویت و امید جامعه پاسداری می‌کند.

و شاید همین نقطه، مهم‌ترین پیوند میان دیروز و امروز باشد؛ مقاومت زمانی ماندگار می‌شود که در متن زندگی مردم و در استحکام خانواده نیز ادامه پیدا کند.

https://rastakonline.ir